BERDASARKAN KISAH BENAR
[nafas berat]
[suara lelaki] Saya akan jaga hati awak...
ke akhir hayat saya.
Saya mahu lihat awak berhias.
[tercungap-cungap]
[suara lelaki] Biarkanlah.
[suara berbisik]
Awak dan Omar adalah nyawa saya.
[suara lelaki] Kembali.
[percikan air, gelas pecah]
[wanita tua menjerit] Ahmad!
[bunyi tapak kaki]
[Ahmad suruh diam]
Sabar, nenek. Ahmad ada. Sabar.
[tercungap-cungap]
[hujan lebat]
[menjentik picagari]
[menyuruh diam]
[mengeluh]
[nafas semakin tenang]
Nenek, pergi hospital, ya.
Jangan.
[mengeluh berat]
[bunyi taipan telefon]
Kalau nenek pergi,
nenek tak akan balik lagi ke sini.
[guruh berdentum]
[hujan lebat jatuh ke tanah melalui atap]
[guruh berdentum]
[tarik nafas dalam]
[suara wanita tidak jelas]
[menghembus nafas]
Masa semakin singkat.
Nenek sudah tidak lama lagi di sini.
[bernafas]
Nenek, jangan cakap begitu.
Nenek nak tahu, Ahmad.
Sebelum malaikat maut datang menjemput...
[menarik nafas]
nenek mahu tahu...
apa yang sebenarnya terjadi.
Kamu dengar cerita yang nenek simpan selama ini.
- [guruh berdentum] - Dari awal hingga ke akhir.
[guruh berdentum, angin kencang]
[kanak-kanak memekik]
[wanita berbisik]
[Thom Tua] Nenek tak percaya cinta pandang pertama...
1939, SERKAM, MELAKA
tetapi perasaan ini boleh datang
tanpa diduga.
Tengok, kakak. Pilih.
- Ikan segar. - Ikan.
Silakan, ikan segar.
Adik, mari, ikan baru.
Ikan kembung, selayang, sardin.
- Mari tengok ikan. - Kakak.
- Tengok dulu. - Tengoklah dulu, adik.
Thom, kalau awak nak yang bagus,
di sana.
[suara lelaki] Mari tengok ikan segar.
Kedai Othman juga yang dicarinya.
Ya.
Salmah.
[mencemuh]
Kembung, Man. Macam biasa. Berikan yang besar.
- Yang biasa, Salmah? - Ya, macam biasa.
Ini Thom, kawan saya. Cucu saudara Che Puteh.
Dia datang sebab nak jaga Che Puteh yang tidak sihat.
- Salmah! - Ya, Karim. Apa awak nak?
Terima kasih.
Apa?
Saya pun sama.
[lelaki memekik] RM1.
[orang berbual]
Dah terlebih.
Tak apa. Ikhlas.
Bagi Che Puteh.
- Terima kasih. - Ya.
Che Thom.
Sudah?
[Salmah] Pergi dulu.
- Che Thom. - Che Thom.
Beratnya bakul awak.
[bunyi percikan air]
[Karim] Ikan segar, mari pilih!
Hei, nampak berat sangat. Pinggang itu bukannya elok sangat.
Salmah.
[Karim] Taib, saya tambah ikan.
Man.
Jangan tenung rumah dia lama-lama.
Bocor dinding, siapa nak jawab?
[ketawa, melatah]
[Othman] Ke sisi Che Thom yang...
Dengan...
[ombak menghempas]
Ke hadapan...
- Othman. - [terkejut, terjatuh]
Oh, Tuhan.
Terima kasih.
Dah lama tak ke sini.
Che Puteh tidak sihat.
Tak boleh tinggalkan dia.
Salmah tolong jaga.
Awak pernah ke laut?
Saya takut laut dalam.
Takut lemas.
Laut tenang daripada pantai.
Mana mungkin?
Cuba tutup mata.
[hempasan ombak]
[ketawa kecil]
Tutup mata.
[bunyi tapak kaki]
Bayangkan awak sendirian di laut.
Lihat langit.
[bunyi percikan air]
[Othman] Biru...
disimbah matahari.
Sejauh mata memandang.
Lihat laut.
Hijau...
pekat mengikut dalam.
Tiada sempadan.
Sunyi.
Tanpa sebarang bunyi...
kecuali detik hati.
[menarik nafas]
[ombak menghempas]
Itu tenang bagi saya.
[bunyi percikan air]
Tetapi laut tak sentiasa tenang, kan?
Kalau tidak...
tiada kapal seperti itu.
Pecah.
Terbiar.
Biar pecah asal pernah belayar.
Apa gunanya kapal kalau bersauh di tepi pantai?
[Salmah] Che Puteh.
[menggumam]
[Salmah] Oh, Tuhan!
Nenek!
- [Salmah] Che Puteh! Thom! - [Thom] Nenek!
- Oh, Tuhan! Saya sudah cakap! - Nenek!
[Othman] Nenek!
Bagaimana boleh jatuh? Nek Puteh.
[Thom Tua] Kepergian Che Puteh
membuat nenek rasa kehilangan dan keseorangan.
Tiada tempat untuk nenek bergantung dan menumpang kasih sayang.
[Othman] Thom.
Berapa lama lagi awak di sini?
Che Thom, jangan pergi.
[menghembus nafas berat]
[bernafas, mengeluh]
Awak tak perlu pergi. Duduk sahaja di sini.
Kalau saya...
[mengeluh, bernafas berat]
Che Thom, berapa lama...
- Sampai bila awak di sini? - Kenapa, Othman?
Bila Che Puteh pergi?
Sampai bila awak di sini?
Sehari dua.
Tiada sebab saya lama di sini.
Tiada sesiapa lagi.
Sebelum awak pergi...
[bunyi tapak kaki]
[Othman] Saya tahu
saya tiada kemewahan, harta,
tiada keluarga.
Saya terlalu biasa.
Tetapi saya tidak malu bermimpi...
untuk memperisterikan awak.
Saya akan berusaha.
Saya akan cuba.
Selagi ada kudrat, saya akan cuba untuk memberikan kemewahan...
Awak tidak tahu malu.
Kenapa awak fikir saya utamakan harta?
[mengeluh]
Kita sama sahaja.
Saya juga tidak punya apa-apa, Othman.
Kecuali hati.
Hati yang mencintai.
Saya berjanji...
[mengeluh]
saya akan jaga hati ini...
hingga akhir hayat saya.
[mengeluh]
[Thom Tua] Kami berkahwin selepas itu.
Nenek tidak pernah sebahagia itu, Ahmad.
Tetapi dua tahun kemudian,
Jepun menyerang Tanah Melayu.
[bom meletup]
[bunyi kipas pesawat ringan]
[bom meletup]
[pesawat ringan berterbangan]
1941, JEPUN MENYERANG TANAH MELAYU
[burung berkicau]
- [pesawat ringan berterbangan] - [bendera berkibar]
[suara lelaki berbahasa Jepun] Cepat, teruskan!
[Thom Tua] Jepun kemudian menjajah tanah air kita.
[askar Jepun memekik]
Hari makin hari, hidup kami semakin sempit.
- [bunyi bisikan] - [pesawat ringan berterbangan]
[bahasa Jepun] Jalan, cepat! [bertepuk]
- [bahasa Jepun] Jalan! - [wanita memekik]
- [bahasa Jepun] Mara! - [suara lelaki] Bebas dari British!
Cepat!
[Thom Tua] Kawan bertukar musuh.
Tali barut ada di mana-mana.
- [orang memekik] - [bunyi tembakan]
Bertenang, semua. Mereka nak lepaskan kita daripada cengkaman British.
Semua lelaki perlu bantu orang Jepun.
Melayu, India, sebelah sini.
Cina sebelah sana, cepat!
Asia untuk orang-orang Asia!
Jepun adalah kawan kita dan nak bantu kita.
- [suara lelaki] Jalan. - [orang memekik]
Saya perlu pergi.
Man, jangan pergi.
Jangan risau.
[Thom bernafas berat]
Saya cari jalan.
- [bahasa Jepun] - Huh?
[pintu terbuka]
[nafas berat]
[suara lelaki] Jangan takut. Ikut sahaja.
Ikut sahaja!
[lelaki memekik dalam Bahasa Jepun]
[Thom Tua] Itu kali pertama Othman tinggalkan nenek.
[bahasa Jepun] Jalan, cepat!
[wanita menangis]
[pesawat ringan berterbangan]
[Thom Tua] Perang Jepun-China yang bermula di tanah besar
dibawa ke mari.
Jadi dendam pada China di Tanah Melayu.
[askar cakap Jepun] Berhenti.
[bahasa Jepun] Tukar kawalan, bergerak lepas sejam.
[tali barut lelaki] Dengar. Lepas sejam, kita bergerak dari sini.
Kita akan pergi sebalik gunung sana untuk buat lapangan terbang.
Cepat masak.
Hei.
Cakap, "Salam sejahtera, Omar."
Selamat sejahtera, Omar.
- Selamat sejahtera, Omar. - Selamat sejahtera.
Tidak sangka saya jumpa awak di sini. Apalah nasib?
[mendengus]
[bahasa Cina] Jepun teruk!
[mengerang]
[Thom Tua] Mereka diburu, dibunuh dengan kejam.
[kayu patah]
Orang nampak awak.
[bahasa Jepun] Dia Cina.
Lari sekarang.
[bahasa Jepun] Kenapa cakap?
Tidak apa, tenang.
[bahasa Jepun] Pergi uruskannya.
- Tenang. - [bunyi percikan air]
[memekik]
[pegawai Jepun mendengus]
[pekikan]
[bahasa Jepun] Tangkap dia!
[bunyi tembakan]
[mendengus]
[tercungap-cungap]
- [bunyi tembakan] - [mendengus]
[pekikan dan dengusan]
[mengerang]
[dengusan berterusan]
[bunyi percikan air]
[bahasa Jepun] Cari!
[bunyi percikan air]
[kedua-duanya tercungap-cungap]
[Othman bernafas]
[tercungap-cungap]
[askar berbahasa Jepun] Saya tahu kamu di mana.
[bahasa Jepun] Tiada tempat sembunyi.
[tarik nafas cemas]
[askar berbahasa Jepun] Cari!
[bahasa Jepun] Kamu takkan terlepas!
[bahasa Jepun] Keluar!
[bahasa Jepun] Cari mereka!
[bahasa Jepun] Mereka sorok di sebalik mayat.
[bahasa Jepun] Kamu faham arahan?
[bahasa Jepun] Tempat ini teruk dan berbau busuk!
[bahasa Jepun] Keluar!
[bahasa Jepun] Pastikan dah mati!
[menikam mayat]
[menikam]
[darah menitis]
[askar berbahasa Jepun] Nanti!
[bahasa Jepun] Dah.
[bahasa Jepun] Mereka tiada! Ayuh!
[bahasa Jepun] Membazir masa.
[bahasa Jepun] Hari makin gelap. Cari esok.
[bahasa Jepun] Ayuh!
[lumpur berdecit]
[berdengus, bernafas berat]
[kedua-duanya berdengus]
[daun berkersik]
[dengusan berat]
[lalat berterbangan]
- [Lum berbisik] - [Othman mengerang]
[mengerang]
Hei.
Besar ini boleh?
- [Othman mengerang kesakitan] - Hmm?
[Lum] Tunggu di sini. Orang Jepun di semua tempat.
[mengerang, bernafas berat]
Sakit?
Tengok.
[mengerang]
Bagaimana?
Oh?
Balik nanti, boleh jahit.
[bahasa Inggeris] Okey.
- Awak? - Huh?
Awaklah.
Sedikit sahaja!
[bahasa Inggeris] Okey!
[ketawa kecil]
[bahasa Inggeris] Okey.
Macam koboi dalam wayang.
- [Othman bernafas berat] - [Lum mendengus]
Lum Kah Weng.
Apa dia?
Nama saya.
Muka saya ada macam Omar?
Huh?
Orang Jepun sahaja tidak tahu beza.
Apa mereka tahu?
[bahasa Jepun] Hidup maharaja!
Mereka tahu itu saja.
[meludah]
Othman.
[bernafas berat]
Othman, saya akan jaga awak.
Jangan risau.
[mengerang]
Saya akan bawa awak ke Serkam dengan selamat.
[bahasa Inggeris] Okey.
[bahasa Inggeris] "Okey"?
Bukankah awak punca semua ini?
[bernafas berat]
Betul juga.
[ketawa]
[guruh berdentum]
[Thom meraung kesakitan]
- [Thom meneran kuat] - [bayi menangis]
[bernafas berat]
Dengan nama Tuhan yang Maha Pemurah dan Pengasih.
Syukur, Thom. Semuanya selamat.
Sudah ada nama?
Kita tunggu bapanya pulang.
[jerami berkersik]
[termengah-mengah]
[ombak menghempas]
[suara lelaki] Ada orang. Ayuh!
[bahasa Inggeris] Okey.
[bernafas berat]
[mengeluh]
Cepat!
[Thom Tua] Jepun masih ada di mana-mana.
Yang dapat lari terpaksa bersembunyi di kampung lain
berbulan lamanya.
Othman?
Man.
- Man. - [suruh diam]
Man.
[Thom teresak-esak]
[Othman termengah-mengah]
Syukurlah.
- Terima kasih. - Sama-sama.
- Saya balik dulu. - Terima kasih.
- Selamat jalan. - Selamat tinggal.
Man.
[bernafas berat]
Selamat sejahtera.
- [menyuruh diam] - [menarik nafas berat]
[ketawa kecil]
Awak sudah beri nama?
[bayi bersuara]
Saya tunggu awak.
[mengeluh]
- [bernafas berat] - [teresak-esak]
Omar.
[bayi bersuara]
[ketawa kecil]
- [Othman mengeluh] - [Thom menangis]
[Thom Tua] Kali pertama dia tinggalkan nenek,
dia pulang.
Hampir tergadai nyawa,
tapi dia tetap pulang.
[Jaybah] Selamat sejahtera.
Nenek.
Mak sudah sampai.
[mengeluh]
Mak.
Mak, kenapa ini?
Selepas perang tamat,
kami sangka hilanglah kesempitan hidup selama ini.
- [deruan ombak laut] - [Thom Tua] Tetapi hidup masih susah.
Banyak benda yang musnah.
Othman kata,
senang tak datang bergolek.
Rezeki perlu dikejar.
Sebab itu dia selalu belayar lebih jauh daripada orang lain.
Kerja lebih kuat daripada orang lain.
- Taib! - [Taib] Thom.
Awak nampak Man?
Ada di laut tadi.
Saya ajak dia balik, dia tak mahu.
Dia seorang di laut!
Bawa saya ke laut.
- Bukan sekarang. - [guruh berdentum]
- Saya cari jika cuaca elok. - Saya ikut.
- Tidak boleh. - Saya nak ikut!
Yalah!
Bukan sekarang. Saya cari dia jika cuaca elok.
- [angin bertiup] - [ombak menderu]
- [hujan lebat] - [bunyi hon kapal]
[memekik]
[lelaki memekik]
[bahasa Inggeris] Awas!
[ombak besar menghempas]
Awal pula awak bangun hari ini. [ketawa]
Eh.
Thom?
Awak tidak balik?
Mari. Cuaca sudah elok.
[bunyi percikan air]
Jangan risau, Thom.
Kita cari dia.
Moga dia selamat.
- [mendayung] - [Taib mengeluh]
- Man! Taib, itu Man! - Man!
Taib, cepat!
Man!
Hati-hati tangan awak, Thom.
Jangan tinggalkan saya lagi, Man!
Man, degil betul awak ini.
[Thom Tua] Itu kali kedua Othman pergi dan pulang kepada nenek.
Nenek fikir, cukuplah dua kali.
Selepas ini, biarlah hidup kami bertiga aman selamanya.
[bunyi ombak laut]
["Angin Menderu" dimainkan] ♪ Angin menderu ♪
♪ Dahan jatuh menimpa batu ♪
[Thom] Beratnya kamu.
Satu.
Dua.
[Thom ketawa kecil]
[nyanyian berterusan] ♪ Murai terkejut berkicau-kicau ♪
Salam sejahtera.
♪ Mendung diliputi awan ♪
- Selamat sejahtera. - Selamat sejahtera.
Sudah balik pun. Lamanya.
- Lama tidak jumpa. - Segak bergaya pula itu.
[percakapan tidak jelas]
Kamu sudah besar.
Mereka untung selepas perang.
Kapal banyak...
kerja pun banyak.
- [Taib] Balik dulu. - [Othman] Ya.
[percakapan tidak jelas]
- Selamat sejahtera. - [Omar] Siapa itu?
Kelasi, Omar.
Kelasi itu apa?
[mendengus]
Kelasi itu naik kapal...
keliling satu dunia.
[Omar] Keliling dunia?
Seronoknya.
[ketawa kecil]
[suara lelaki] Syukur!
[mengeluh]
[suara lelaki] Laparlah!
- Thom, saya jumpa Karim sekejap. - Saya nak ikut.
[mendengus]
- [Karim] Akhirnya balik ke rumah. - [wanita] Nasib baik tak ribut.
Selamat sejahtera.
[Karim] Salam sejahtera.
[wanita bercakap]
- Sihat, Karim? - Apa ini?
[Karim ketawa]
[bunyi terjunan]
[ayam berketak]
[sayap mengepak]
[menguap]
Adik, pandang sini.
- Omar, pandang depan. - Satu, dua, tiga.
[denyar kamera]
[Thom Tua] Omar tidak mengerti apa-apa.
- [wanita menyanyi dalam radio] - Tetapi nenek tahu,
Othman akan meninggalkan kami berdua.
[nyanyian berterusan] ♪ Kenangan ♪
♪ Hatiku rindu ♪
[Thom menyanyi] ♪ Bulan! ♪
♪ Mana bintang? ♪
♪ Atas pucuk ♪
♪ Kayu ara ♪
♪ Mari, encik ♪
♪ Mari, sayang ♪
♪ Kita pergi ♪
♪ Jalan-jalan ♪
♪ Banyak bintang ♪
♪ Kawan bulan ♪
Mari.
Ke mana?
Jalan-jalan.
[cengkerik berbunyi]
Malam terang.
Banyak bintang kawan bulan.
Mari.
- [Othman bersenandung] - [Thom menangis]
[Thom teresak-esak]
- Jangan menangis. - Jangan pergi, Man.
Saya tak mahu kita selama-lamanya hidup miskin begini.
Tetapi kita...
Kita boleh usaha di sini sahaja.
Saya boleh banyakkan menjahit dan awak boleh...
Saya boleh apa lagi, Thom?
Saya orang laut sahaja, Thom.
Saya cuma tahu laut.
[bunyi ombak laut]
Saya mahu lihat awak berhias.
Kalau bukan dengan permata...
dengan emas, walau sekeping.
Lagipun, saya dah berjanji dengan awak dulu...
jika awak terima saya sebagai suami...
saya akan berikan awak kemewahan.
Tetapi saya tidak mahu semua itu.
Cukup dengan apa yang ada.
Relakan saya pergi, Thom.
Awak tak akan lupakan saya?
- Tak akan. - Janji.
[menarik nafas]
Janji yang awak akan pulang kepada saya, Man.
Awak dan Omar adalah nyawa saya.
Saya akan pulang.
[muzik beralun di gramofon lama] ♪ Ibarat kapal tidak berhaluan ♪
♪ Sayang disayang ♪
[bunyi hon kapal, loceng berbunyi]
Terima kasih.
[Othman] Sudah selesai.
[Lum berbahasa Cina] Nanti!
[bahasa Cina] Tunggu!
Oh!
[termengah-mengah]
[bahasa Cina] Hampir saja.
[Othman] Salam sejahtera.
- Man. - Lum.
[kedua-duanya ketawa]
Tidak apalah.
Tengok muka awak.
Saya lebih biasa tengok muka awak yang "saya nak balik."
[Lum mengusik Othman]
[Othman ketawa]
Thom.
Ini Che Thom?
Oh.
Patutlah awak paksa saya bawa awak balik Serkam.
Thom, ini Lum.
Hmm.
Omar! Ini Omar, anak saya.
- Omar? - Omar.
[ketawa kecil]
- Kacak macam saya. - [Othman ketawa]
[menarik nafas dalam] Hei.
- Awak nak kerja di kapal juga? - Ya, saya Swyre.
[ketawa kecil] Saya pun!
Swyre?
[Othman ketawa]
Baguslah, ada kawan.
Thom, jangan risau. Saya akan jaga suami awak.
Kalau dia nakal, saya...
- [mendengus] - Hei.
[menepuk Lum]
[mengeluh]
[bunyi camar dari jauh]
Omar, belajar rajin-rajin.
Jaga ayam.
Jaga bot ayah.
Ayah nak tengok semua elok selepas balik.
Ya, ayah.
Jaga mak.
Tulis surat, Man.
Saya tak pandai tulis surat, Thom.
Cuba.
[Thom teresak-esak]
[menarik nafas dalam]
[mengeluh]
Sana sedikit.
[Thom Tua] Itulah kali terakhir nenek lihat wajah dia.
Nenek nak tahu kenapa dia tak pulang, Ahmad.
Masih hidupkah dia atau sudah tiada?
Kalau dia dah meninggal, bagaimana?
Di mana kuburnya?
[Thom] Cari di mana datuk kamu sekarang, Ahmad.
Nenek nak tahu...
sebelum nenek pergi.
Sudah lama, nenek.
Bagaimana saya nak cari?
Saya tak tahu cara nak mulakan.
Cuba tanya bapa kamu.
[Jaybah] Mak, Omar...
Jaybah, mak tahu.
Nenek.
Kalau cari pun,
- belum tentu jumpa apa yang nenek nak. - Cuba.
[bernafas berat]
[kaca mata berbunyi]
- Selamat sejahtera, ayah. - Selamat sejahtera.
Kamu baru sampai?
- Ya, ayah. [ketawa kecil] - Sudah makan?
Sudah.
[Omar bernafas dalam]
[burung berkicau]
Ayah.
Boleh saya tanya?
[mengeluh]
Ini tentang datuk.
["Angin Menderu" dimainkan] ♪ Angin menderu ♪
♪ Dahan jatuh menimpa batu ♪
[Ahmad] Ayah.
Ayah?
Kamu baru sampai.
Sudah makan?
Sudah.
- [kaca mata berbunyi] - [menepuk]
[bunyi klik, berkeriut]
Itu ayah punya.
Boleh tengok?
[kayu berkeriut]
[kertas berkersik]
Ini masa kali pertama ayah janji temu dengan mak.
Yang ini, ayah?
Ini masa ayah buat ijazah di London.
Dapat biasiswa masa itu.
[bahasa Inggeris] Tahun 1966.
Yang ini peta apa, ayah?
Peta datuk.
[kertas berkersik]
[bunyi halaman dibuka]
Ayah.
Kamu baru sampai?
Sudah makan?
[tersedu]
BUKU TELEFON BRITISH
[cengkerik berbunyi]
[menarik nafas dalam]
- [pemanggil wanita] Helo? - [Ahmad cakap Inggeris] Helo?
- [bahasa Inggeris] Ahmad. - [bahasa Inggeris] Ya.
[bahasa Inggeris] Saya beri pesanan untuk Jamil Noh dari Malaysia.
[bahasa Inggeris melalui telefon] Ya. Sila tunggu.
[bahasa Inggeris] Baiklah.
[bunyi kereta lalu]
[bunyi hon kapal]
1949, KAPAL SWYRE, PANTAI SINGAPURA
[lelaki berbahasa Cina] Turunkan! Jangan malas!
[Omar] Setelah meninggalkan Serkam, ayah naiki kapal dari Singapura.
Dia saja kelasi Melayu antara ramai kelasi yang lebih berpengalaman.
Kerjanya susah.
Tetapi tidak terasa sebab dalam fikirannya dia hanya ingin ubah kehidupan keluarga.
[bahasa Cina] Jangan malas! Cepat!
[guruh berdentum]
[angin bertiup]
[ombak menghempas]
[guruh berdentum]
[hujan lebat]
[bahasa Cina] Kerja lagi? Apa dia buat?
[menggeletar]
[perbualan tidak jelas]
[kerusi berkeriut]
[menggeletar]
- [bahasa Cina] Hujan lebat. - [bahasa Cina] Lagi?
[bahasa Cina] Makan khinzir. Awak akan okey.
[bahasa Cina] Awak dungu?
[bahasa Cina] Dia Islam. Dia tak makan itu.
[bahasa Cina] Saya tak tahu apa yang mereka makan.
[bahasa Cina] Mungkin makan angin. Sebab itu di luar.
[lelaki ketawa]
[bahasa Cina] Betul.
[bahasa Cina] Dia tak banyak makan, tapi lebih kuat.
[bahasa Cina] Apa?
[bahasa Cina] Awak tak faham?
[logam berdentang]
Lum.
Hei.
[bahasa Cina] Pergi kerja!
- [berbisik] - [mengelak]
[bahasa Cina] Mari.
[percakapan tidak jelas]
Kenapa bergaduh dengan mereka?
- Saya marah. - [pisau berdesing]
[bahasa Cina] Kenapa awak peduli?
Awak fasih berbahasa Cina.
[ketawa kecil]
Bolehlah.
Beri sup kubis awak yang paling sedap.
Yang sedap sampai
- itik mengawan tak ikut musim. - [mencemuh]
Bagi saya rasa.
Saya nak tahu itik mengawan ikut musim atau tak.
[menghisap rokok]
[menarik nafas dalam]
[Lum menyanyi berbahasa Cina] ♪ Kawanku ♪
♪ Belayar keliling dunia ♪
♪ Dia merindui isterinya ♪
♪ Hidupnya sengsara ♪
[guruh berdentum, hujan lebat]
- Surat! [bunyi loceng] - Terima kasih.
Surat!
[pakaian berkibas]
- Sudah buat kerja yang cikgu bagi? - Ya, cikgu.
Bagus.
Pergi kepada mak.
[Omar termengah-mengah]
[Omar] Mak, posmen tak datang?
[Thom] Kamu lapar?
[kuali berdesing]
[berbisik] Esok, mungkin.
[Thom] Hm?
Esok mungkin surat ayah sampai.
Esok saya nak balik awal. Tunggu posmen.
[tergagap]
[mengeluh]
Mak perlu cuba.
Kalau surat ayah sudah sampai, mak boleh baca.
Selamat sejahtera.
- Selamat sejahtera. - [Cikgu] Omar.
Ini buku kamu.
Tertinggal di sekolah.
Terima kasih, cikgu.
- [Cikgu] Saya balik dulu. - Terima kasih.
Kalau Omar...
atau sesiapa mahu saya ajar...
Maksud saya, belajar itu bagus. Tiada yang nak disegankan.
- Surat! - [loceng berbunyi]
Posmen, tunggu!
Surat! Tunggu!
Ada lagi?
Tiada.
Mak, tengok ini!
"Kasih dan sayang daripada Othman Haji Alias."
Bukankah saya sudah kata? Surat ayah mesti sampai.
[tingkap berkeriut]
- [hujan lebat] - [pintu berkeriut]
[bunyi tapak kaki]
[Ketua berbahasa Cina] Apa awak buat?
Bukan kali pertama awak curi makanan!
[Lum berbahasa Cina] Ini mencuri?
[bahasa Cina] Saya ambil sedikit sahaja.
[bahasa Cina] Kalau saya tak ambil, ia basi dan awak akan buang.
[bahasa Cina] Semuanya sama di sini.
[bahasa Cina] Awak juga!
- [Othman berbahasa Cina] Cef. - Pergi!
[Othman berbahasa Cina] Nanti.
[bahasa Cina] Dia tak salah.
[bahasa Cina] Salah saya.
[bahasa Cina] Salah kamu berdua.
Tengok apa awak buat.
Ini bukan salah awak.
Saya tak boleh makan apa yang dia masak.
Saya beritahu dia.
Man.
Man! Kenapa awak buat kerja ini?
Awak akan dibuang kerja.
Saya tak peduli, Lum.
Awak pergi, saya pergi!
- Memang bukan salah awak pun. - Jangan!
[Othman mendengus]
- [bahasa Cina] Nak jadi pencuri? - Kenapa ini?
[semua mendengus]
[bahasa Cina] Pegang!
- [memekik] - [mendengus]
[pisau berdesing]
- [menampar] - [menumbuk]
[semua mendengus]
[mengerang]
- [menumbuk] - [mendengus]
[menghempas ke dinding]
[mengerang]
- [berdentang] - [mendengus]
[kayu patah]
- [menumbuk] - [mendengus]
[semua mendengus]
[mengerang kesakitan]
- [Lum mendengus] - [pisau berdentang]
[kedua-duanya mendengus]
- [bahasa Inggeris] Apa yang berlaku? - [termengah-mengah]
Hei. Saya tiada, jadi awak jaga diri baik-baik.
[bunyi camar dari jauh]
- [menepuk] - [bunyi hon kapal]
Bila saya boleh jumpa awak lagi, Lum?
Itu kita tidak tahu.
Tetapi kita ada jodoh.
Tak percaya, tengoklah.
Jepun.
- [percakapan tidak jelas] - [Lum meludah]
1950, OKINAWA, JEPUN
PULAU JEJU, KOREA SELATAN
[mengorek]
[logam berdentang]
[mencemuh]
[kertas berkersik]
[mengeluh]
[mengunyah]
[mengunyah dengan kuat]
[menarik nafas dalam]
[muntah, mengerang]
[menarik nafas]
[tersedu]
[percakapan tidak jelas]
[bunga api meletup]
[bunyi bunga api dari jauh]
[teresak-esak]
Saya mahu pulang, Thom.
[bernafas dalam, mengeluh]
[bunga api meletup]
[kelasi berbahasa Cina] Turunkan kargo.
[bahasa Cina] Okey. Ke tepi lagi.
[bahasa Cina] Ke tepi.
[bahasa Cina] Letakkan. Ke tepi.
[bahasa Cina] Okey.
MUDAH TERBAKAR
[bahasa Cina] Habis.
[dentuman kuat]
[penggera berbunyi]
[tercungap-cungap]
[penggera berbunyi]
- [gas bocor] - [mendengus]
- [letupan] - [mengerang]
[bahasa Cina] Hei.
[kelasi berbahasa Cina] Awak okey? Tolong dia!
[kelasi berbahasa Cina] Bahaya.
[lelaki memekik]
[mengerang kesakitan]
[suara lelaki berbahasa Cina] Dia terbakar. Cepat!
[bahasa Cina] Dia terbakar! Selamatkan dia!
- [letupan] - [lelaki memekik]
[suara lelaki tidak jelas]
[bunyi letupan]
[lelaki memekik]
Hei.
- [kelasi satu berbahasa Cina] Ayuh! - [kelasi dua berbahasa Cina] Sini!
[kelasi tiga berbahasa Inggeris] Selamatkan kapal!
[mancis menyala]
[menghisap rokok]
- [bahasa Cina] Terima kasih. - [bahasa Cina] Ya.
[bahasa Cina] Terima kasih.
- [bahasa Cina] Terima kasih. - [bahasa Cina] Ya.
[bahasa Inggeris] Ambil laporan kerosakan, senaraikan kerugian.
[wanita menyanyi "Layarlah Kembali"]
[periuk berdentang]
[berdentang]
[kertas berkersik]
[bunyi tapak kaki kuat]
Mak!
Mak, janganlah!
Kalau tak mahu, kenapa tak tulis
apa-apa pun pada poskad itu?
Mak.
- Dia ingat kita lagi, Omar? - Mestilah ingat.
Dia tidak pernah tanya kita susah, sihat atau senang di sini.
- Dia tak pernah beritahu keadaannya. - Atas kapal susah, mak.
Banyak kerja. Tiada masa.
Janganlah marah.
Mak tidak marah!
[menarik nafas dalam]
Nanti ayah tulislah.
Saya tahu.
- [angin bertiup] - [Thom teresak-esak]
[Taib] Selamat sejahtera.
- [Taib] Selamat sejahtera. - [Thom] Selamat sejahtera.
Ini duit yang saya pinjam daripada Othman dulu.
Pakailah duit itu.
Saya balik dulu.
Terima kasih.
- [Taib] Terima kasih. - [pembeli] Ya.
[Omar] Mak?
- [Taib] Bolehkah? - [Omar] Mak?
Kenapa dia naik bot ayah?
Mak sudah jual bot itu.
Mak, ayah tak bagi orang lain...
Mak.
[memekik] Mak sudah jual bot itu!
[pembeli bot mendayung]
Mak, janganlah. Nanti ayah marah.
Omar.
Mak mahu cari bapa kamu.
Mak cari bapa kamu.
Ajak dia pulang.
Tetapi kalau ayah pulang...
bot dia sudah tiada, bagaimana?
Kalau kita simpan bot itu, tapi dia tidak pulang?
Dia tiada.
Lebih baik kita ada dia daripada ada bot.
Betul, Omar?
Omar.
Awak mahu cari di mana?
[burung berkicau dari jauh]
Poskad terakhir dia dari Hong Kong.
Kalau dia tiada?
Saya perlu cuba, cikgu.
[angin bertiup]
Ada apa, cikgu?
Tidak cukup duit bot itu kalau nak naik kapal ke Hong Kong.
[angin bertiup]
Ambillah, Che Thom.
Ambil.
[angin bertiup]
Tidak apa, cikgu.
Takut tak terbayar hutang awak nanti.
Saya ikhlas.
Bayar sikit-sikit apabila mampu.
[angin bertiup]
Saya hanya mahu bantu Omar.
Cikgu.
[angin bertiup]
Dengan izin Tuhan...
Tuhan akan murahkan rezeki awak nanti.
Dengan izin Tuhan.
Terus doakan saya, Che Thom.
[burung berkicau dari jauh]
[ombak menghempas]
[percakapan tidak jelas di latar belakang]
[percakapan tidak jelas]
[kelasi mengusik]
[percakapan tidak jelas]
[percakapan tidak jelas di latar belakang]
PEJABAT PELABUHAN
[percakapan tidak jelas]
[mendengus]
[kelasi memekik]
[orang ramai bergaduh]
[Ibu Ayam berbahasa Cina] Ikut saya. Jangan risau.
[bahasa Cina] Tahan dia.
- Tolong! - [bahasa Cina] Ke tepi!
- [bahasa Cina] Sini! - [Thom] Tolong!
- [bahasa Cina] Senyap! - [Thom memekik]
- [bahasa Cina] Masuk. - [Lum] Thom?
- [Lum] Thom! - [bahasa Cina] Siapa lelaki itu?
[bahasa Cina] Siapa awak?
[Lum berbahasa Cina] Saya...
[bahasa Cina] Ini sayalah.
[bahasa Cina] Awak bukan sesiapa.
- [bahasa Cina] Bawa dia keluar! - Tidak, dengar sini.
[bahasa Cina] Awak kutip dia dari jalanan. Awak tahu siapa dia?
[bahasa Cina] Saya tak peduli.
[bahasa Cina] Dia akan dapatkan saya banyak duit.
[Thom termengah-mengah]
[bahasa Cina] Baiklah, jangan risau.
[bahasa Cina] Biarlah.
[bahasa Cina] Tiada masalah. Okey?
- [bahasa Cina] Bawa dia. - Lum!
- [bahasa Inggeris] Okey. - [Thom] Lum!
[bahasa Cina] Saya akan beritahu Bos Kuan.
[bahasa Cina] Awak guna mereka untuk perniagaan.
[bahasa Cina] Dengar pendapat Bos Kuan.
[bahasa Cina] Nanti!
[bahasa Cina] Apa dia?
[bahasa Cina] Bos Kuan?
[bahasa Cina] Dia orang Kuan?
[bahasa Cina] Mari jumpa Bos Kuan.
[bahasa Cina] Ah Ngau, lepaskan dia.
[Thom termengah-mengah]
[bahasa Cina] Ayuh!
[Thom termengah-mengah]
[bahasa Cina] Ini orang baru.
[bahasa Cina] Dia perlu belajar peraturan.
[bahasa Cina] Bawalah!
- Terima kasih, Lum. - [Lum menyuruh diam] Jalan.
Awak buat apa di Hong Kong? Mana Man?
Saya datang untuk cari dia.
[bahasa Cina] Tengok apa? Pergi sambung kerja!
Awak pun degil macam Othman.
[bunyi pemetik api]
Datang sini seorang diri.
[percakapan tidak jelas]
Bahaya.
Saya perlu cari Othman.
Awak tahu dia di mana?
[percakapan tidak jelas di latar belakang]
Saya tidak lama satu kapal dengan dia.
Selepas itu, tak jumpa lagi.
Saya sangka senang cari dia.
Saya sangka apabila di sini...
ada orang kenal dia.
Tahu dia di mana.
Macam di kampung.
Ini bukan macam kampung kita.
Begini. Saya ada ramai kawan di pelabuhan.
Ada yang pernah kerja di kapal Swyre.
Nanti saya tanyakan.
Sementara itu, awak duduk sini.
Saya tumpang bilik kawan.
Saya sudah susahkan awak, Lum.
[Lum] Othman macam adik saya.
Jadi kita keluarga.
[lelaki bergosip]
[bahasa Cina] Dia ada perempuan simpanan?
[lelaki bergosip]
Baik kita tutup tingkap.
[lelaki bergosip]
[tingkap berkeriut lalu tertutup]
- [Lum] Ada jumpa Man? - [Yusop] Dia naik pangkat dan gaji.
[Yusop] Saya tak jumpa dia lagi.
[wanita bercakap tidak jelas di latar belakang]
Othman sudah naik kapal P&O.
Sekarang di Rusia.
Tetapi tidak tahu bila nak balik sini.
Itu Yusop.
Dia jumpa Othman di sini.
Dia cakap Man sudah naik pangkat, naik gaji di kapal P&O.
Naik pangkat, naik gaji...
tapi tidak boleh pulang.
Lum, boleh tolong saya?
Sampaikan surat ini kepada Othman.
[percakapan tidak jelas di latar belakang]
Saya tahu bukan senang.
Tetapi saya tidak tahu nak minta tolong siapa lagi, Lum.
[percakapan tidak jelas di latar belakang]
Saya cuba.
Tidak kiralah berapa lama.
[percakapan tidak jelas di latar belakang]
Asalkan sampai ke tangan Othman.
Saya pastikan dia dapat surat ini.
[percakapan tidak jelas di latar belakang]
Terima kasih, Lum.
Xiao Bo.
[bahasa Cina] Surat ini mesti diserahkan kepada Othman di kapal P&O.
[bahasa Cina] Dia perlu dapat.
[Xiao Bo berbahasa Cina] Qing.
[Xiao Bo berbahasa Cina] Beri surat kepada Othman.
[lelaki mengimpal]
1953, KAPAL P&O, LAUTAN PASIFIK
[pintu terbuka kemudian tertutup]
["Layarlah Kembali" dimainkan]
- [loceng berdering] Surat! - Hei.
Surat!
Tolong angkat ini.
[posmen] Pos!
[muzik latar]
[loceng berdering]
[muzik latar semakin lenyap]
Dia tak akan pulang.
Kamu perlu terima.
Mak sudah terima.
[peti kayu tertutup]
Saya tahu ayah akan balik.
[peti kayu terbuka]
Kalau tak pulang...
saya pergi cari ayah.
[ombak menghempas]
Ada berita daripada Othman?
[Thom] Poskad pun sudah tiada.
Surat...
apatah lagi.
Lum pun tak hantar apa-apa berita.
Orang laut semua sama sahaja.
Tapi saya orang darat, Che Thom.
[bunyi ombak memukul]
1954, MADAGASKAR
1954, DURBAN, AFRIKA SELATAN
[percakapan tidak jelas]
[percikan air]
[Othman berbahasa Inggeris] Turun.
[bahasa Inggeris] Turun.
PENNY LANE, IKAN DAN JEJARI KENTANG
[pintu terbuka]
["Angin Menderu" dimainkan] ♪ Angin menderu ♪
♪ Dahan jatuh menimpa batu ♪
[pintu tertutup]
[Othman berbahasa Inggeris] Lagi.
[bahasa Inggeris] Lagi.
[bahasa Inggeris] Turun lagi.
[bahasa Inggeris] Perlahan.
[bahasa Inggeris] Berhenti!
[berdentum]
[Othman batuk]
[bahasa Inggeris] Awak okey?
[bahasa Inggeris] Pasti?
[Othman batuk]
KELAB KELASI MELAYU
[Lum] Dia tarik benang, tanya...
"Itu duyungkah?"
"Bukan, itu ikan pari!"
[lelaki ketawa]
[Lum] Dia tanya, "Jantan atau betina?"
- "Ikan pari ini mengandung!" - [lelaki ketawa]
[Lum] Mengandung, dia cakap.
[lelaki terus ketawa]
[Lum berbahasa Inggeris] Boleh bayangkan, ikan pari mengandung?
Selamat sejahtera, Omar.
Man.
Lum.
- [ketawa kecil] Man! - Lum.
[Lum ketawa kecil]
Tidak sabar.
Dengan nama Tuhan yang Maha Pengasih dan Penyayang.
[sudu garpu berdentang]
- Sama macam dulu, Lum. - Bagaimana?
Teruk.
- [kedua-duanya ketawa] - [Lum menepuk meja]
[api bergemeretak]
Awak dah balik Malaya?
Tidak jumpa Thom?
Tiga tahun selepas awak belayar, dia cari awak di Hong Kong.
Masa itu, awak belayar ke Rusia.
Nasib baik dia jumpa saya.
[pemetik api berbunyi]
- [api bergemeretak] - [pemetik api berbunyi]
[meniup asap rokok]
Dia cari saya, Lum?
Bahaya.
Tetapi dia berani...
macam awak juga.
Dia cakap terpaksa cari awak.
Sebab tiada berita, tidak balik-balik.
Awak tak balik langsung?
Baliklah.
Kenapa tua sendirian di sini?
Ada kampung, lagi bagus.
Kalau saya ada anak dan isteri, saya sudah balik.
Kopi atau teh, Lum?
Kopilah.
Baru kenalkah?
Ambil ini.
- Tidak perlulah. - Di sana lagi banyak, lagi cantik.
Ambil.
[bunyi tapak kaki]
Lum.
Saya nak cakap terima kasih. Awak banyak tolong saya.
- Kalau awak... - Apa ini?
Cakap macam orang tua.
[ketawa kecil]
Umur panjang lagi.
Hmm?
Saya hantar poskad nanti.
[Lum] Cepatlah.
Tertinggal kapal nanti, saya tidak sampai Amerika.
[kedua-duanya ketawa]
Jaga diri.
[bahasa Inggeris] Hei.
[bahasa Inggeris] Okey.
[pintu terbuka]
[muzik disko di latar belakang]
[orang ramai berbual tidak jelas dengan muzik kuat]
[pintu tertutup]
[orang ramai berbual tidak jelas dengan muzik kuat]
[bahasa Inggeris] Maaf.
Saya nak jumpa Othman Haji Alias.
[muzik disko terus bermain]
- Othman Haji Alias? - [lelaki ketawa]
[bahasa Inggeris] Di sana.
[lelaki berbual tidak jelas]
- [orang ramai berbual tidak jelas] - [Othman batuk dari jauh]
[Othman batuk]
Tepi.
Ayah.
Omar?
[tercungap-cungap]
Omar, anak ayah.
[suara serak] Omar, anak ayah.
[Othman teresak-esak] Omar, anak ayah.
- [Othman batuk] - [kopi dituang]
[Othman] Bagaimana jumpa ayah?
Pak Cik Lum beri surat...
[Omar] dan alamat.
Duduk.
[Othman] Minumlah.
Tiada apa harta pun, Omar.
[mancis menyala]
Belayar bertahun-tahun...
tapi tiada apa.
Ayah. Rumah kita di kampung ada lagi.
Cuma mak sudah jual bot.
Tidak apa.
Harta mak kamu, bukan harta ayah.
Ayah tidak mahu balik?
[menghirup kopi]
[berdeham kemudian batuk]
Tiada tempat untuk ayah di situ, Omar.
Ayah tak mahu jumpa mak?
[menghembus asap rokok]
Ayah tidak kasihankan mak?
Kenapa ayah tak balik?
[api bergemeretak]
Ayah ingat reban ayam di rumah kita itu?
Sudah besar, ayah.
Ayah ingat masa ayam kita terlepas?
- Kita keliling rumah. - [Othman ketawa kecil]
Kita kejar ayam sampai ke dalam rumah.
[Othman batuk]
Kamu ingat lagi, Omar?
Ingat, ayah.
Selepas itu, selang beberapa hari...
ayah pergi Singapura.
Selepas itu, ayah terus tak balik.
Ayah tahu sampai sekarang mak tunggu ayah?
Kamu tahu kenapa ayah tak balik?
Ayah mahu pulang.
[pintu terbuka]
[Othman] Tetapi takdir bukan ketentuan ayah.
[angin kencang]
1953, KAPAL P&O, LAUTAN PASIFIK
[kapal berkeriut]
[bahasa Inggeris] Kita menempuhi taufan.
- [angin bertiup kencang] - [ombak menghempas]
[hujan lebat]
- [batuk] - Oh, Tuhan.
[bahasa Inggeris] Ke kanan!
[penggera berbunyi]
- [terhempas] - [mendengus]
[penggera berbunyi]
[ombak menghempas]
[penggera berbunyi]
[bahasa Inggeris] Dek atas!
[bahasa Inggeris] Bangun! Cepat!
[hujan lebat]
- [kelasi berbahasa Inggeris] Cepat! - [Othman berbahasa Inggeris] Cepat!
[hujan lebat]
- Duit. - [kelasi berbahasa Inggeris] Awas!
[bahasa Inggeris] Jangan!
[kelasi memekik]
[percikan air]
[bahasa Inggeris] Cari jalan lain!
- [penggera berbunyi] - [kapal berkeriut]
[hujan lebat]
[bahasa Inggeris] Selamatkan diri!
[kelasi mendengus]
[ombak besar menghempas]
- [terhempas] - [mengerang]
[Kapten memekik]
[kelasi memekik]
[tingkap berkeriut]
- [air mencurah-curah] - [kelasi memekik]
[kelasi memekik]
[kelasi mendengus]
[ombak menghempas]
- [kelasi memekik] - [air mencurah-curah]
- [kelasi memekik]
[Othman mendengus]
[kapal berkeriut]
- [logam patah] - [kapal berkeriut]
- [kapal terbelah] - [Othman mendengus]
[kapal terus berkeriut]
[Othman memekik]
[hujan lebat]
[Othman mengerang]
[Othman termengah-mengah]
[Othman memekik]
[batuk]
[bahasa Inggeris] Orang dalam laut! Bawa pelampung!
[percikan air]
[Karim] Bagaimana?
[Othman batuk]
[Karim] Man?
[Karim] Oh, Tuhan, Othman!
[Othman batuk]
Kapal ini ke mana, Karim?
Kapal ini ke Manila...
selepas itu ke Goa,
Cape Town dan terus balik ke London.
[Othman] Lalu Singapura?
[Karim] Awak nak balik?
Tetapi saya tak boleh balik dalam keadaan begini.
Sehelai sepinggang.
Saya malu dengan orang kampung.
Dengan Thom.
Hei, apa awak cakap ini?
Hmm?
Kapal awak karam. Bukannya salah awak.
Lagipun, saya kenal sangat dengan isteri awak.
Awak rasa dia fikir sangat awak balik berduit atau tak?
Asalkan awak selamat.
Dia nak tahu asalkan awak selamat.
[Karim menepuk lutut Othman]
1953, SINGAPURA
[Ahmad] Selepas dengar cerita ayah...
saya lebih memahami dirinya.
Tetapi saya rasa dia masih memendamkan sesuatu.
Walau apa pun...
saya tetap mahu ayah pulang ke pangkuan mak.
[mengeluh]
[lampu terpadam]
[pintu berkeriut]
- [gelas berdentang] - [air mengalir]
Ayah?
Ya, Omar.
Saya balik London dulu.
Saya datang lagi, ayah.
Ya.
Saya tidak lama di London.
- Nanti apabila saya habis belajar... - [pintu terbuka]
jika ayah nak balik...
kita balik sama-sama, ya.
Ya.
Nanti saya datang lagi.
Ya.
Cuti Krismas.
Ya.
[tersedu]
Kita makan sama-sama.
Ya.
Saya telefon ayah.
Malamlah.
Siang, ayah kerja.
[mendengus]
Mak kamu tahu ayah di sini?
Tidak.
Yalah.
- Saya balik dulu. - Hmm.
Ya.
- Selamat jalan. - Selamat tinggal.
- [Othman batuk] - [pemandu berbahasa Inggeris] Baik.
[bahasa Inggeris] Sudah sampai.
- [enjin menderu] - [telefon berbunyi]
Salam sejahtera. Nenek bagaimana?
Okey.
Saya baru sampai.
Apa-apa nanti, saya telefon.
Selamat tinggal.
[angin bertiup]
[tingkap kayu terbuka]
[Thom Tua] Omar.
Mak rindu kamu.
Saya pun rindukan mak.
[Omar] Ayah suruh saya jaga bot dia...
tapi mak jual.
Mak nak pergi Hong Kong.
Mak baliklah nanti.
[termengah-mengah]
Mak?
Mak tunggu Ahmad. Saya telefon dia.
Mak cakap dengan...
Omar ada sini, mak.
[Thom Tua termengah-mengah]
[Jamil] Awak nak cari siapa?
Kawan saya yang mana satu?
Oh.
Saya nak tahu kalau awak kenal datuk saya.
Othman Haji Alias?
Dia asal Serkam. Dia duduk di...
Ah. [ketawa kecil]
Othman Serkam? Ya. [ketawa kecil]
Mestilah kenal. Kawan baik.
Di kelab, hari-hari sama-sama...
[ketawa kecil]
Dululah.
Awak tahu dia di mana sekarang?
- [pemetik api berbunyi] - Hmm.
Dia sudah tiada.
Dari Tuhan kita datang, kepada Tuhan kita kembali.
[tersedu kemudian mengeluh]
Sudah lamakah, pak cik?
Sudah lama.
Ah.
Tidak ingat pula tahun apa.
Masa itu, anak dia di sini.
[Jamil] Kami sama-sama mengebumikan Othman.
[Jamil] Ini topi kawan baik dia, Lum.
Othman selalu gelak kalau cerita tentang Lum.
[menghembus udara]
[teresak-esak]
Awak tahu kubur dia di mana?
[batuk]
[Alia] Datuk okey?
Ah.
Nak minum?
Alia.
[bahasa Inggeris] Di telefon.
Bagaimana awak tahu tentang datuk?
[bahasa Inggeris] Jurnal bapa saya.
Oh.
[bahasa Inggeris] Boleh lihat?
[telefon bimbit berdering]
[bahasa Inggeris] Sekejap.
Salam sejahtera.
- [Jaybah] Ahmad. - Nenek bagaimana?
[Jaybah] Kita tiada masa, nenek sudah tenat.
[bahasa Inggeris] Kenapa?
Nenek sudah nazak.
Sekarang...
[bahasa Inggeris] perlu cari kuburnya.
Nenek kata, kalau dia tiada, cari kubur dia.
[bahasa Inggeris] Saya perlu buat, tapi
saya tak tahu cara mulakan. Saya tak tahu Liverpool.
[Alia berbahasa Inggeris] Baiklah, ke mana kita?
[Ahmad berbahasa Inggeris] Siapa tahu?
[bahasa Inggeris] Hospital? Masjid?
Pasti ada rekod.
Oh.
[bahasa Inggeris] Nanti.
[bahasa Inggeris] Apa?
Ada seorang profesor
pernah buat kajian tentang seorang kelasi Melayu di Liverpool dulu.
[bahasa Inggeris] Dia tahu.
Ah.
[bahasa Inggeris] Itu dia. Profesor Bunnell.
AMBULANS
[siren berbunyi]
[Alia berbahasa Inggeris] Terima kasih.
[Alia] Everton!
Menurut Tim, kubur orang Islam ada di Tanah Perkuburan Everton.
Saya tak jumpa apa-apa.
- [telefon bimbit berdering] - Ah.
[bahasa Inggeris] Hai, Tim. Kami di Everton, tapi tak jumpa apa-apa.
Oh.
[berbahasa Inggeris] Tidak. Terima kasih.
- [bahasa Inggeris] Mari pergi. - [bahasa Inggeris] Apa?
Tim cakap, kubur orang Islam di sini.
Tetapi kalau sebelum tahun 1970, di Tanah Perkuburan Anfield.
[bahasa Inggeris] Tak faham.
[bahasa Inggeris] Dia di Anfield.
[bahasa Inggeris] Ada banyak kubur di Anfield.
Bagaimana nak cari dia?
[bahasa Inggeris] Pejabat Pendaftaran.
Tim suruh ke sana dulu.
[termengah-mengah]
[bahasa Inggeris] Tiada apa-apa pada tahun 1966.
[bahasa Inggeris] Nanti.
Kenapa datuk awak tak balik?
Mesti dia sudah kumpul duit selepas kapal karam itu.
Kalau tidak banyak pun, mesti cukup untuk bawa balik.
Tetapi kenapa duduk di Liverpool
- dan tidak... - Awak dengar?
[bahasa Inggeris] Tiada apa pada tahun 1966.
- [bunyi tapak kaki menghampiri] - [bahasa Inggeris] Ada satu lagi.
[bahasa Inggeris] Saya ada di sana.
[mengeluh]
[bahasa Inggeris] Lagi.
[Alia berbahasa Inggeris] Lagi.
"Othman Haji Alias."
[bahasa Inggeris] Lokasi...
[bahasa Inggeris] Gen 11.
[termengah-mengah]
"Khan."
"Shihaniz."
- "Harith Sulaiman." - "Shirajudin."
"Othman...
Bin Haji Alias."
[burung berkicau dari jauh]
Nenek.
Saya dah jumpa. [teresak-esak]
[burung berkicau dari jauh]
Saya minta perlindungan Tuhan daripada Syaitan.
Dengan nama Tuhan yang Maha Pengasih dan Penyayang.
Oh, Tuhan! Maafkan dia, kurniakan belas kasihan kepadanya, ampunkan dia.
[burung berkicau dari jauh]
[Alia berbahasa Inggeris] Tak dapat?
[Ahmad berbahasa Inggeris] Tiada jawapan. Saya perlu balik.
[loceng gereja berbunyi]
Ah...
[bahasa Inggeris] Bagaimana...
- [bahasa Inggeris] Terima kasih. - [bunyi kereta]
[ketawa kecil]
[bahasa Inggeris] Ayuh.
[mengeluh]
[bahasa Inggeris] Jumpa Raya nanti?
Ah...
[bahasa Inggeris] Ya.
[bahasa Inggeris] Pergi.
[Ahmad] Nenek.
[Ahmad] Ini saya.
[Ahmad] Saya sudah balik.
Saya sudah jumpa datuk.
[mesin berbunyi]
Dia dah meninggal.
Kita milik Tuhan.
Ini kubur dia.
Di Liverpool.
Othman Bin Haji Alias.
Dia pergi Disember 1966, nenek.
[menghembus nafas]
Dia pergi dulu.
[Thom Tua] Dia pergi bagaimana, Ahmad?
[Thom Tua] Ada yang sayang?
Ada keluarga di sana?
Tiada, nenek.
Tetapi...
ayah ada dengan dia waktu itu.
Ayah yang mengebumikan dia.
Selama ini, Omar tahu ayahnya sudah meninggal.
Saya tidak tahu.
Saya tidak tahu, mak.
[mesin berbunyi]
Ayah ada beri nenek surat?
Daripada datuk?
[angin bertiup]
Mak baca surat itu dulu.
Sudah terlambat, Omar.
Surat ini sudah tiada apa-apa makna.
Mak.
Mak tak mahu tahu tentang ayah?
Dia pernah ambil tahu tentang kita?
Pernah?
Lapan belas tahun, Omar.
Cuma ada mak, cuma ada Omar.
Dia tiada.
Sekarang ini dia berikan surat ini.
Dia nak balik dengan kita?
Huh?
Dia nak balik dengan kita?
Mak!
- [kabinet kayu terbuka] - Mak?
[Omar] Apa ini?
- Sabar, mak. - Tepi!
Mak.
- Sabar, mak. - [mengangkat bahu]
Tepi, Omar!
- Jangan derhaka! - [terhempas]
Kamu puncanya!
Sebab kamu...
mak tunggu ayah.
Jangan sebut nama dia lagi.
[bunyi tapak kaki turun tangga]
[bunyi tapak kaki menghampiri]
Ayah.
Mana surat datuk, ayah?
[nelayan satu memekik] Tolak!
- [nelayan dua] Tolak! - [nelayan tiga] Tolak!
- [terhempas] - [teresak-esak]
[Thom teresak-esak]
[Omar] Maafkan saya, mak.
Tidak ikut cakap mak.
Saya tidak buang surat ayah.
Saya simpan.
[mengeluh]
[tersedu]
[Thom Tua teresak-esak]
[teresak-esak]
Mak.
Nenek nak saya bacakan?
- "Thom..." - [Othman] Thom...
[Othman] Ketika surat ini sampai kepada awak...
saya sudah tiada.
Tetapi saya tidak pernah lupa janji.
[percikan air]
Man!
Apa awak buat?
[Karim] Othman!
Hei!
Berhenti!
Berhenti! Tunggu!
Othman!
Berhenti!
[kelasi] Tunggu! Mari!
[percikan air]
[termengah-mengah]
- [bunyi tapak kaki menghampiri] - [muzik upacara dimainkan]
[Salmah] Sudahlah.
[Salmah] Jangan bermasam muka.
Ini benda baik.
[Taib] Saya kasihankan Othman.
Jika dia balik?
[Salmah] Thom pula?
Dengan Omar?
Awak tidak kasihan?
[Salmah] Cikgu Hassan baik.
Orang senang.
Masa depan mereka terjaga.
Dengan izin Tuhan.
[muzik upacara dimainkan]
Thom.
[percakapan tidak jelas]
[Othman] Saya mahu lihat awak berhias...
kalau bukan dengan permata, dengan emas...
walau sekeping.
[Othman teresak-esak]
[Ahmad] Nenek tak kahwin lagi.
[Thom Tua] Nenek nak teruskan hidup...
tapi cinta tidak berganjak.
[Thom Tua teresak-esak]
Cinta hanya pada dia seorang.
Maaf, saya tidak boleh.
[Thom Tua] Malam itulah agaknya datuk balik ke Serkam.
[Thom Tua teresak-esak]
[teresak-esak] Datuk pulang, Ahmad.
[Thom Tua teresak-esak]
[teresak-esak] Dia pulang, Omar.
[Othman] Maafkan saya, Thom.
Kerana menyangka awak akan lebih bahagia...
dengan orang yang lebih kaya...
daripada orang yang awak cinta.
Maafkan saya kerana tidak percaya dengan kata-kata awak.
Maafkan saya menyebabkan kita terpisah selama ini.
Dulu saya fikir...
tidak berguna kapal yang tidak belayar.
Kini saya tahu, Thom...
kapal yang selamanya berkelana tidak berpangkalan,
itulah sebenarnya sia-sia.
Saya tidak pernah lupakan awak, Thom.
Saya masih cintakan awak.
Hingga ke hari ini.
[Salmah teresak-esak]
Dari Tuhan kita datang, kepada Tuhan kita kembali.
[Othman] Kalau kita tak dapat berjumpa di dunia ini...
semoga Tuhan izinkan kita berjumpa...
di syurga.
["Layarlah Kembali" dimainkan]
Othman meninggal dunia enam bulan selepas berjumpa Omar. Dia tak sempat pulang.
Thom tidak pernah berkahwin lagi, menunggu Othman sehingga dia meninggal.
Omar kini tinggal di Petaling Jaya.
Akhirnya dia melawat kubur Othman selepas 49 tahun.
Terjemahan sari kata oleh: Aizat Bahri